Loontransparantie: kun je elk salarisverschil uitleggen?
17 november, 2026 - Peple
Het kabinet wil de Wet Loontransparantie per 1 januari 2027 invoeren. Die datum schuift waarschijnlijk nog op, maar de richting staat vast: organisaties moeten straks kunnen uitleggen waarom iemand verdient wat hij verdient. Op de werkvloer wordt al volop over salaris gepraat. Ruim de helft van de Nederlandse werknemers heeft weleens aan een collega gevraagd wat die verdient, blijkt uit onderzoek van Indeed. De vraag van een medewerker kan er dus eerder zijn dan de Wet.
In dit artikel beantwoorden we drie vragen:
- Wat verandert er met de Wet Loontransparantie?
- Waarom is het lastig om salarisverschillen uit te leggen?
- Wat kun je nu al doen om je voor te bereiden?
Wat verandert er met de Wet Loontransparantie?
Straks mogen je medewerkers opvragen wat zij en collega’s in gelijkwaardig werk gemiddeld verdienen, inclusief toeslagen, uitgesplitst naar geslacht. Heb je honderd of meer medewerkers, dan moet je ook over beloningsverschillen rapporteren.
Wanneer je een verschil van meer dan vijf procent niet kan verklaren of herstellen, dan volgt een evaluatie met de OR. Onder beloning valt overigens meer dan het basissalaris: ook toeslagen en andere vergoedingen tellen mee.
De Wet verbiedt geen verschillen in beloning, alleen verschillen die je organisatie niet kan uitleggen. En dat is lastiger dan het lijkt. Schaal je een kandidaat hoger in om hem binnen te halen, dan is dat op dat moment goed te verdedigen. Maar ontdekt een vrouwelijke collega jaren later dat hij meer verdient en weet niemand meer waarom, dan heb je een probleem.
En dat is precies de kern. Het salaris leg je tot op de cent vast, maar de reden bijna nooit. Die kent alleen degene die het besluit, en als diegene vertrekt, is de uitleg weg. Terugzoeken kost nu tijd, maar straks wordt het een risico: wat je niet kunt verklaren, komt als onverklaard verschil in je rapportage.
Gegevens op verschillende plekken
Dat de reden zoekraakt, ligt vaak niet aan onzorgvuldigheid, maar aan de manier waarop je het werk organiseert. Het salaris staat bij payroll, de functie bij HR en de reden hooguit in een oude mail, waardoor je bij elke vraag op meerdere plekken moet zoeken.
Dat beeld zie je ook terug in ons Benchmarkrapport HR & Payroll. 51 procent van de organisaties haalt de data voor managementrapportages uit meerdere bronnen, en maar 18 procent heeft die direct beschikbaar. Ook als HR en payroll vaak niet goed op elkaar aansluiten, controleert payroll bovendien opnieuw wat HR al heeft vastgelegd.
"51 procent van de organisaties haalt de data voor managementrapportages uit meerdere bronnen, en maar 18 procent heeft die direct beschikbaar."
Daarnaast gebeurt er veel buiten het systeem. Zo loopt de jaarlijkse salarisaanpassing bij veel organisaties nog via Excel, waarna het nieuwe bedrag wel in de salarisadministratie belandt, maar de reden niet. Dat geldt ook voor losse beslissingen, zoals een toeslag voor één medewerker of een uitzondering die je nooit hebt teruggedraaid.
Wat je nu al kunt doen
Met de voorbereiding kun je nu al beginnen, ook al is de Wet nog niet definitief. Gegevens op orde brengen kost tijd, en die heb je niet meer zodra de eerste vraag of rapportage er is. Begin daarom met kijken wat er al is: zijn functies overal hetzelfde ingedeeld, kun je toeslagen herleiden en weet je waarom afwijkingen er zijn?
Leg daarna bij elk salarisbesluit meteen de reden vast, bijvoorbeeld in de goedkeuringsstap van een workflow. Veel organisaties werken al met workflows: 56 procent laat goedkeuringen grotendeels of volledig zo lopen. Technisch is het dus geen grote stap, maar het vraagt wel discipline: een simpel “marktconform” is te minimaal.
Als laatste helpt het als HR en payroll uit één bron werken. Functie, schaal en salaris sluiten dan op elkaar aan, en je ziet sneller wanneer een salaris buiten de schaal valt. Zo verschuift de vraag voor payroll van “klopt het salaris?” naar “kunnen we uitleggen waarom het zo is?”.
Daar komt een platform als Peple HR & Payroll in beeld. HR en payroll werken met dezelfde gegevens, waardoor elke wijziging direct doorloopt naar de salarisverwerking, en zo heb je de onderbouwing altijd bij de hand.
Het gesprek blijft mensenwerk
Met goede gegevens kun je beloning onderbouwen, maar het gesprek met een medewerker die wil weten waarom hij verdient wat hij verdient, blijft mensenwerk. Hoe beter je gegevens op orde zijn, hoe meer dat gesprek gaat over wat ertoe doet: de keuzes die je maakt in hoe je beloont.
Wie daar nu mee begint, doet dus meer dan zich voorbereiden op de wet. Eerlijk belonen hoort bij goed werkgeverschap, en de wet maakt alleen zichtbaar wie dat al deed.
Kun jij elk salaris binnen je organisatie uitleggen?
Plan een vrijblijvende sessie en ga in gesprek met een van onze experts.
Zoeken
Recent nieuws:
Ontdek waarom de rol van HR belangrijk is voor het Onderwijs segment. En welke onderwerpen actueeel zijn op dit gebied.
Ontdek waarom de rol van HR belangrijk is voor het Onderwijs segment. En welke onderwerpen actueeel zijn op dit gebied.
